Follas do bacallau

A miña antiga factoría achégame unha alegría impresa. Están á venda as follas de Xabier Paz. Un orixinal diario que tiven a sorte de ler cando só era pretexto de edición, un caderno de bitacora que agora está felizmente editorializado. Na advertencia prelimiar o autor explícase: «Estas follas poder ser lidas como achegamento á vida e aos traballos de a bordo, aínda que primordialmente fose, na súa orixe, postais nas que o desafogo, a intención comunicativa, primara por riba doutras consideracións. Acaso, tamén, poidan ser alivio ou entretemento para alguén, tal e como foran bálsamo na súa nacencia. Unha pomada contra os proídos da vida, non sería pouca cousa.» Hoxe a tintuta sabe salgada. Cousas do mar que se contan na terra. Un enfoque persoal pero complementario das olladas de Xabier Queipo, Xurxo Souto e Camilo Franco, os nosos outros autores mariños. Pidan no seu ultramarino as follas do bacallau que acaban de chegar da Terranova editorial, hánlles de resultar saborosas.

Feliz coincidencia

Por O quilombo sei que o 19 de xuño se celebra o Juneteenth, a máis antiga celebración da fin da escravitude nos Estados Unidos. Conmemorase o día en que os escravos e escravas de Galveston, Texas, souberon por primeira vez da Declaración de Emancipación. A nova chegoulles tarde, con dous anos de atraso, pero a festa foi rachada. Unha azarosa coincidencia que aleita a esperanza de poder recibir boas noticias o vindeiro 19 de xuño.

Tinta doce

Semana de libros. Xuntanza cos fabricantes de letras que queren nova fiestra virtual. Día do Libro e domingo con reportaxe especial sobre o mundo da edición no EPS. Reparo na galería de imaxes dos emerxentes editores do Estado e dou por feito que, grazas ás anteolleiras da cultura oficializada, non atoparei o rostro de ningún paisano. Felizmente, estou errado. Poucas veces a tinta ten sabor doce. Hoxe sabe a azucre. Deitado nunha alfombra de libros aparece o noso creador de Brétemas. Moi merecidamente.

A hora do optimismo intelixente

Segundo o psiquiatra Luis Rojas Marcos, nácese con optimismo, fácemonos optimistas e aprendemos a ser optimistas. Así o asegura nunha parolada en Cinco Días. Noutra entrevista en El País Semanal-Belleza (?), afirma Rojas que «a esperanza abunda entre as persoas máis do que nos imaxinamos». Ou sexa, que non todo está perdido. A trasacordada convocatoria electoral de don Manuel obríganos a aprender a ser optimistas e sobre todo a dedicarnos a sachar na abundante esperanza que hai nos outros pero que semella que escasea en nós. Tal e como veñen as cousas, o mellor é elixir un optimismo intelixente. As últimas sondaxes publicadas dánlle ao BNG 15 ou 16 deputados e o PP arrabuña a maioría absoluta, pero hai un 37% de indecisos. Hai logo, cando menos, un 37% de esperanza. O único combustíbel que nos fará avanzar é a ilusión e non o desencanto por canto fixemos (ou deixamos de facer) nos últimos meses. É máis cuestión de resiliencia que de resistencia. A ver se conseguimos que «o león que levamos dentro», á parte de acordar, abra a boca e diga o que ten que dicir: Xogámonos moito e temos moito que gañar, un Novo Estatuto, un novo goberno e un presidente novo. Se o facemos ben, o vindeiro 19 de xuño estrearemos un Novo País. Pásao!

Anatomía do fracaso

Kepa Aulestia en La Vanguardia de hoxe escribe: «O termo fracaso adquire connotacións tan dramáticas que os partidos e líderes aos que se lles imputa tal cousa tenden a encastelarse ollando cara a outra parte. Non obstante, o fracaso existe en política como unha categoría superior ao revés electoral ou a decepción pasaxeira. É un concepto aplicábel ao caso en que unha determinada opción estratéxica persistente, prolongada no tempo e dotada de medios suficientes como para levala adiante non acada os seus obxectivos e atópase cunha contestación política ou cunha resistencia social igual de persistente.» Caracterización sútil: «opción estretéxica persistente», «prolongada no tempo» e «dotada de medios suficientes» fronte a «contestación política» ou «resistencia social igual de persistente». Gardamos a cita para cando haxa que escribir «A renovación do BNG: Anatomía dun fracaso.» Aínda non estamos aí porque leva razón Winston Churchill: «O éxito é a habilidade de ir de fracaso en fracaso sen perder o entusiasmo.» Nesa estratexia (pre-fracasada) persistimos aínda entusiasmados.

Cocibolca

Dedico algunhas horas de sono a preparar unha charla sobre o país de lagos e volcáns. Repaso informes, estatísticas e debrúzome no andel pinolero da miña desordenada biblioteca. Ábrese a memoria e sinto unha angustia pequena e un grande desexo de volver alí. Fago ilusorios planes por se a economía e as forzas me permitiran retornar ao gran círculo de auga. Hai catro anos que non sei da súa dozura nin das súas xentes.

Contas interesadas

O Plan Ibarretxe morreu. A esta conclusión chegan case que todos os comentaristas políticos inspirados polo bloque constitucionalista. É pouco discutíbel que o texto da «Proposta do Goberno Vasco para a convivencia en Euscadi» non será a base dunha futura ampliación do autogoberno vasco pero o que non dá agochado a interpretación interesada da camada tertuliana é que hai un 38,6% que entende que o Plan Ibarretxe marca un horizonte de soberanía desexábel; un 17,8%, os que votan EHAK e Aralar, quere unha soberanía aínda maior, e un 5,4%, os de EB-IU, cre que hai que avanzar substancialmente na reforma do Estatuto de Gernika. A maiores está un 22,6% que cre que o PSE debe reformular á alza o nivel de autogoberno da Comunidade Autónoma Vasca. Unicamente o 17,3% entende, agora, que o Estatuto de Gernika é suficiente e que resulta innecesaria súa reforma competencial. Parece claro, despois de facer as contas, que o que está realmente morto é o vello Estatuto de autonomía. Xustamente esa é a cuestión central que formulaba o Plan Ibarretxe, a necesidade de tomar nota de que é necesario un novo marco político para execer a democracia, o autogoberno e a convivencia en Euscadi. Escribiu Honoré de Balzac que «as leis son como teas de araña, pasan libremente as moscas grandes e quedan enleadas as pequenas». Ás sisudas análises dos tertulianos constitucionalistas ocórrelles o mesmo: atrapan interesadamente o dato miúdo para que o dato groso pase sen se deter na opinión cidadá.

Coma lobos

Nun libro da miña infancia explicaban como os esquimos cazan os lobos árticos. Nunha bola de sebo metían unha folla de silex ou de aceiro cun gume moi afiado. Logo deitaban no xeo a bola de sebo. Cando o lobo daba con ela comezaba a lambetala; axiña a súa lingua atopaba o gume filoso. Aos poucos íanse producindo cativos cortes na lingua do animal que aleitado polo sabor do sebo e do propio sangue lambía máis afusquinadamente. Os cortes facíanse cada vez máis fondos e a hemorraxia cada vez maior. Finalmente, todo era cuestión de tempo: o animal finaba afogado no seu propio sangue. Uns máis que outros lamben no sebo sen notar a coitela e así nos imos derramando en desputas estúpidas por cousa dun caudillismo mesiánico ou dun poder enano e castrante. Algún fai por non seguir lambendo.

Beiras no mes máis cruel

Durante a guerra de Vietnam un xeneral norteamericano declarou, cheo de razón, que tiveran que destruír unha aldea para poder salvala. Abril ganouse a merecida fama de ser o mes máis cruel por mesturar memoria e desexo. As últimas decisións de Xosé Manuel Beiras entréganos a un turbillón confuso de memoria e desexo e, sobre todo, enfróntannos cruelmente a un paradoxo estrátexico semellante ao do militar estadounidense: «para salvar ao BNG hai que destruilo (ou case)».
Non se discute a memoria. Hai unha esmagadora unanimidade á hora de salientar a achega decisiva de Xosé Manuel Beiras ao nacionalismo e á cultura galega, ao avance electoral e social do BNG e á súa renovación ideolóxica, política e organizativa. O que si se discutiron foron os seus desexos de encabezar a candidatura de Coruña ou Pontevedra e mesmo se esa era a mellor fórmula para aprofundar no proceso de renovación aberto na dirección política da organización nacionalista. Non se cuestionou o seu papel como presidente do Consello Nacional, si se rebateu a idoneidade do seu papel como cartel electoral.
Poucos políticos saben tan ben como Beiras do custe persoal que ten liderar un proceso de renovación nunha organización partidaria, das moitas dificultades de xestionar as inercias e das moitas pexas para avanzar na renovación de ideas, formas e persoas. O propio Beiras promoveu as reformas actuais tras a consideración na X e XI Asemblea da fonda crise de liderado, estratexia e organizativa que entalaba ao BNG e limitaba a súa audiencia electoral. Foi Beiras quen bautizou á «xeración CAF» e a sinalou como motor dos cambios necesarios. Foi el quen subliñou a urxencia de cambiar o BNG para poder cambiar Galiza.
Con todo, o BNG como o «proxecto común» que Beiras capitaneou esforzouse máis en garantir os equilibrios entre as organización da fronte que a súa renovación: a cooptación primou sobre a elección das direccións, a orde partitocrática impúxose á participación, o pluralismo dos partidos esteouse a costa do pluralismo da militancia, a dirección das partes impediu a existencia dunha dirección de todos. Beiras contribuíu máis ao remozamento da imaxe da fronte na sociedade e non tanto ás mudanzas ideolóxicas ou á democratización da organización. O liderado de Beiras non foi un eterno tirapuxa coa UPG senón a procura dunha alianza asimétrica e de intensidade variábel onde Beiras se aseguraba a súa autonomía política na relación coa sociedade e no labor institucional, e a UPG señoreaba o aparato e xestión doméstica da organización. Quizais, por todo isto, as súas críticas á actual renovación quintanista resulten moito máis crueis que permite o xa de por si cruel mes de abril. Malia ás adversas condicións políticas do nacionalismo galego, nos últimos tempos materializáronse máis avances na renovación da organización e da súa oferta electoral que en toda a «década prodixiosa» na que o BNG estivo xefeado por Xosé Manuel Beiras.
Mágoa é que, por cousa das últimas decisións de Beiras, os seus desexos traballan contra a súa memoria e, endemal, contra o mandato de renovación que saiu das pasadas asembleas do BNG. Beiras ten todo o dereito do mundo a cambiar de parecer e crer que o proceso de renovación esta derramado, pero xa metidos de cheo en paradoxos políticos, a día de hoxe quen mellor pode facer realidade o programa renovador que noutrora Beiras liderou non é Beiras, senón Anxo Quintana. Demitindo como presidente do Consello Nacional, a Beiras só lle queda un papel que cumprir: ser o xefe da oposición á renovación que Quintana quere impulsar. Era outra a achega que esperabamos de Beiras.

Raíces

Na cerna dunha morea de palabras de Ernesto Sábato sobrancea unha cita de Simone Weil. «Botar raíces quizais sexa a necesidade máis importante e ignorada da alma humana. É unha das máis difíciles de definir. Un ser humano ten unha raíz en virtude da súa participación real, activa e natural na existencia dunha colectividade que conserva vivos certos tesouros do pasado e certos presentimentos do futuro.» Na páxina de enfronte, no mesmo xornal, un titular estarrecedor: «Máis pobres, máis sos, máis tristes», un subtítulo aclarativo: «As tentativas de suicidio na poboación inmigrante son case o dobre que na autóctona», e un antetítulo explicativo: «Entre as súas causas están a soidade, o desenraizamento, a pobreza, o descoñecemento do idioma, a ilegalidade e as diferenzas culturais». Hoxe comezan en SCQ as xornadas do Foro da Emigración para falar da fraxilidade do transplante de raíces, para reclamar a necesidade fertilizante da cidadanía crítica.

Incalculábel

Lembraba Joaquín Estefanía, en El País, unha estimación feita polo economista norteamericano John Kenneth Galbraith que estableceu que, a efectos prácticos, a memoria dos desastres financeiros dura como máximo 20 anos. Ao parecer, son precisas dúas décadas para remotar a pegada negativa que un sonado fracaso económico deixa nos emprendedores e investidores. Pero canto persiste a memoria dun gran fracaso político? Tras o fundimento do Goberno Tripartito houbo que aturar 15 anos de maiorías absolutas do Partido Popular en Galiza. Despois dos erros do tardofelipismo, houbo que apandar con oito anos de goberno conservador do Estado. De non lograr derrotar a Fraga nesta tirada, canto van durar os efectos psicopolíticos deste novo e derramado intento?

Cábalas

Hai uns días El Correo Gallego destilaba os datos dun barómetro electoral encargado polo Partido Popular que indica que está en condicións de revalidar a súa maioría absoluta con 36-39 escanos, aínda que se o PP queda no mínimo da forquilla –36 ou 37 deputados– non atinxiría a maioría na cámara. O PSOE acadaría o 28,9% dos sufraxios, o que significaría que pasaría de 17 a 21-23 deputados. O BNG lograría o 20,6% de los votos e perdería entre un e dous escanos, quedando con 15 ou 16 representantes. Para vencer ao PP, tanto BNG como PSOE deberían optimizar os seus resultados electorais, algo que actualmente semella difícil tanto pola inestabilidade do BNG como pola merma de crédito do PSdeG e o seu candidato perante aos incumprimentos do goberno amigo de ZP. Hoxe nun xantar, desde a beira contraria, confirman as tendencias electorais: o PP non dá caído no peor dos casos por debaixo dos 36 deputados, o PSOE non da superado no mellor dos casos os 23 e o BNG, por moita crise interna que o roa, non se fonde nunca por debaixo dos 15 deputados. Unha situación paradoxal onde o PP non se dá vencido e a oposición non dá gañado.

Taxonomía

A taxonomía é unha disciplina excesivamente absolutista pero, acolléndome a ela, estou a pensar que na dirección do BNG hai dous tipos de persoas: os que seguen a directriz orteguiana e pensan que «eles son eles e as súas circunstancias»; e os comparten a formulación do dramaturgo Heiner Müller e cren que «eles son eles e as súas consecuencias». Os circunstanciais teñen actualmente en Xosé Manuel Beiras o seu máis destacábel voceiro. Beiras mídese coas súas circunstancias personais e rebélase contra o propio proceso de cambio que el propiciou. As circunstancias mudaron, el sábese politicamente secundarizado na estratexia renovadora e non acepta un papel complementario e moito menos subsidiario. O substancial da proposta de Beiras non radica no grao da súa presenza na listaxes electorais, o que discute é o novo liderado de Quintana, os novos poderes que agroman na dirección política do BNG e a mesma necesidade de renovación –da renovación xeracional e da renovación política–. Hai un dito fang que asegura que «non pode ensinar o camiño ao gorila vello». A renovación non é o camiño actual de Beiras. Houbo un tempo en que o que era bo para Beiras era bo para o BNG e viceversa. Esa relación actualmente está crebada. Tamén houbo un tempo moito máis pretérito no que o que era bo para a UPG era bo para o BNG. Esta relación caducou moito antes. Don Manuel, que ás veces mesmo atina, dixo que non había un BNG senón tres: o do señor Beiras, o da UPG e o do señor Quintana. Esqueceuse do cuarto BNG: o dos non adscritos. Dous ollan cara ao pasado e as súas circunstancias, e dous esfórzanse por xestionar as consecuencias do cambio político e a renovación do BNG que queren impulsar.

Sen respostas

Dou cunha cita de Anita Roddick («O que agora se necesita é unha revolución da bondade.») que me leva a interesarme pola súa vida. Leo cousas varias sobre a súa imaxinación emprendedora e a xestación de The Body Shop. Nalgún lugar da arañeira atopo os seus consellos para os novos emprendedores; hai tres preguntas que facerse para decidir un proxecto persoal: 1) Qué é o que che gusta facer?; 2) En que es bo?; e 3) Que te diferencia do resto? Debe ser que teño a autoestima polo soto pero non me dou contestado cabalmente ningunha das tres.

Derradeira man

Un enxeñeiro «canso de levarse posto» é o protagonista de Unha sombra xa pronto serás, a novela de Osvaldo Soriano que releo cando se achega a noitiña. Un home camiño a ningures, extraviado na pampa, que vai percorrendo outras vidas tan vencidas como a súa: unha adiviña, o arruínado propietario dun circo, un millonario obsesionado con facer saltar a banca dun casino imposíbel... Redescubro unha escena que é unha estampa dun estado de ánimo colectivo que ameaza con estenderse: Coluccini, o crebado dono do circo, e o enxeñeiro xóganse as súas derradeiras lembranzas nunha partida de cartas porque non teñen outra cousa de valor coa que apostar.

Reencontros

Vou ao sur para acompañar a dor dunha amiga. Recupero parte do meu modus vivendi de anos pasados: acordar cedo; tren; lecturas; escribir con liñas abaneadas polo avanzado estado de descomposición dos carrís. Descuberta de artefactos como o Nexios e de novos controis de acceso (para lembrarnos a traxedia do 11-M?). Verifico o intento fallido da alcaldesa por converter a miña nunha cidade-repolo. Atopo a vellos colegas da fábrica de palabras. Cabrafanada abandonou a súa invernación e recupera o pulso literario coa primavera e a chegada da liña teléfonica ao rural, e iso é unha moi boa noticia entre tanta dor. Intercambio perplexidades con Lolo sobre a marcha da nosa cousa común. Recupero algo de paz no xantar cos do meu clan e reconto a idade dos meus e a miña propia idade. Tren. Lecturas. E escribo en caderno abaneado este post que agora transcribo cun acusado mal de señardade. Boto unha última ollada á ría dos galeóns.

Formigas en rede

Na prensa de hoxe varias notas sobre Marco Dorigo, un milanés que se dedica á computación evolutiva e que deseña «formigas virtuais». Unha idea luminosa: «o comportamento colectivo de seres en apariencia tan simple como as formigas pode servir de modelo para optimizar entramados telemáticos, e mesmo para deseñar robots capaces de interactuar co territorio». Unha descuberta esencial: A principal cualidade dos insectos sociais, formigas ou abellas, é formar parte dun grupo autoorganizado, que ten por clave a simplicidade. As formigas resolven todos os días problemas complexos grazas á suma de interacciones simples entre cada individuo. Ou sexa que actores liliputienses con capacidades diminutas poden, xuntos, facer cousas moi complexas.
No suplemento «Culturas» de La Vanguardia, un comentario sobre as multitudes intelixentes de Howard Rheingold. Un ensaio brillante sobre as potencialidades que as novas redes agochan, sobre a súa importancia como sostén de estratexias de axuda e intercambio solidario de información, e sobre a anatomía das multitudes intelixentes como grupos que coordinan as súas accións presenciais apoiándose en sistemas electrónicos móbiles.
Laboralmente andamos botando os folgos para mudar a muralla pola rede e comprendo ben a utilidade da cultura formigueira. Por outra banda, politicamente resúltame un mundo deprimente comprobar o lonxe que estamos do cooperativo comportamento das formigas e o atomizadas que están as nosas multitudes intelixentes. Quizais, ao final, o futuro de Galiza dependa dunha multitude intelixente de formigas que traballen en rede con móbiles.

Estratexias de fin de semana.

Foi unha fin de semana rica en movementos estratéxicos ou en tropezóns tácticos. Abandonos, pseudorretiradas e avances en falso. Erros de apreciación, exceso de confianza, raposeiras manobras orquestrais e caneos en curto. A estratexia non é unha ciencia exacta e amais escríbese con liñas retortas.

«Se podes gañar a batalla, loita; se non, retírate».
En Bolivia, Carlos Mesa decidiu exercitar a bela arte da retirada. Coa súa demisión gaña tempo e evita enfrontarse a un conflito que de rematar con derramamento de sangue sería a causa da súa derrota definitiva. Aprendeu dos erros de Sánchez Lozada no febreiro negro e no outubro roxo. O seu abandono deixa a Evo Morales nunha insólita orfandade estratéxica. Sen o seu antagonista principal e antes de tempo, o MAS ten que exercer como partido de goberno sen estar no goberno. Mesa, mentres tanto, poderá recompoñer un bloque de orde mobilizando o medo que o MAS provoca nas clases urbanas, nos investidores estranxeiros, nas todopoderosas petroleiras e nas oligarquías bolivianas de sempre.

«Matar cun coitelo prestado».
Beiras decidiu asaltar os ceos e desencadear a máis grande de todas as batallas contra Francisco Rodríguez e a todo poderosa UPG. En realidade, o pulso beirista discutía o liderado de Anxo Quintana e procuraba o seu posto na candidatura do BNG por Coruña. Quintana opúxose cun recurso prestado: anunciou o desexo de Paco Rodríguez de non repetir como cabeza electoral en futuras eleccións xerais e pediu a Beiras a mesma xenerosidade para propiciar a renovación. Beiras marrou o golpe porque Quintana lle cambiou o albo. Un caneo raposeiro que permite tacticamente a Quin desfacerse do pressing de Beiras. Mal lles vai ir co de Allariz ata que se decanten que «non tendo nada que perder, ten todo que gañar.»

«Agochar a daga tras un sorriso».
Rodríguez, pola súa parte, está disposto a deixar o seu escano parlamentario e favorecer así a renovación? Maquiavelo en O príncipe escribiu que «a pouca prudencia dos homes ve a bondade inmediata dunha cousa, sen reparar no veleno que agacha». Rodríguez ensaia unha UPG de rostro humano e concede unha humanísima entrevista na que desvela o seu aprezo musical por Luis Mariano. A UPG, a historia así o demostra, sempre está disposta a «dar un paso despois de ceder un centímetro».

Sísifo volve da feira

Onte Miquel Roca, nas páxinas de La vanguardia, aplicaba o mito de Sísifo a un país, que non é o noso e ao que de todas maneiras sempre lle toca volver a comezar. E identifica o principio activo da síndrome de Sísifo: «O mundo político afastábase do mundo real; para o primeiro o enfrontamento era ideolóxico, conceptual; para o mundo real, o importante eran os problemas. Para o mundo político todo eran denuncias; para o mundo real, o importante eran os problemas. Para o mundo político todo eran denuncias; para o mundo real só se reclamaban solucións (...) Importou máis dividir que servir; denunciar que gobernar; o político rompeu co real.» É un alivio (menor) comprobar que noutras partes cocen fabas. Na mesma vanguarda, a tira gráfica de Bill Watersson desvela o mecanismo substancioso que anima aos novos atlas que sosteñen esencialmente o peso do mundo-galiza. Calvin monologuea: «Hai moita xente que non ten principios, pero eu si. Son unha persoa con principios! / Eu só sigo un único principio e nunca me afasto del.» E que principio é? –pregunta Hobbes. Preocupate de ti mesmo –resposta cheo de razón Calvin.

Sísifo segundo lle vai na feira

Sábado 26. Unha das contadas xornadas felices do nacionalismo galego nos últimos meses. O Foro presentou a súa proposta de Estatuto. Ar fresco achegado pola pluralidade e a capacidade (inmensa) da nosa sociedade civil. Un ambiente cordial e ilusionante, trazado polo diálogo entre pareceres e historias políticas diferentes, diversas e distantes. Dose impagábel de ilusión e confianza nas forzas propias da que andamos maiormente faltos.
Domingo 27. Pequeno almorzo coa entrevista de La Opinión con Xosé Manuel Beiras. Prodúceme un efecto demoledor. Tanto que lembro as súas palabras en A estrela na palabra. Novas conversas con Xosé Manuel Beiras: «Utilizo o mito de Sísifo porque este é un país onde as xentes que asumiron a defensa da súa identidade colectiva, xa a mediados do século XIX, fixeron en cada etapa xeracional esforzos titánicos para acadaren obxectivos e resultados que, rematada cada etapa, eran destruídos parcialmente ou ás veces case totalmente, de xeito que cada xeración tivo que comezar dende máis atrás de onde chegara a precedente. (...) Non hai continuum no proceso de construción do edificio da nación, senón unha sucesión de interrupcións, retrocesos e voltas a empezar.» Nin no proceso de construción das súas organizacións políticas, habería que engadir.
Inoportunas, nesgadas, compracentes, autoxustificadoras e, case doe escribilo, só dítadas pola súa axenda persoal, estas declaracións mandan costa abaixo a rocha de Sífiso e esmagan calquera ilusión nacida do diálogo libre do BNG-organización co BNG-sociedade e máis alá como a que representa a iniciativa do Foro Novo Estatuto. As súas declaracións entroncan coa peor tradición do nacionalismo galego: a que somete a res publica ás necesidades da cousa doméstica, a que acomoda unha e outra vez a estratexia da organización ás reparticións dos escanos. Un home experienciado como Beiras sabe de sobra que esas declaracións empardecerán o miúdo traballo de seis meses do Foro e, o que é peor, indicarán a todo que queira escoitar que, con semellante galiñeiro interno, colaborar co BNG é asumir a lóxica azarosa pero mortal da ruleta rusa. Mellor gardar unha prudente distancia para non verse canibalizado polas honorábeis retesías internas. Beiras ten todo a lexitimidade do mundo para declarar o que queira e cando queira, faltaría máis!, pero polo que a min respecta que non me volva amolar co conto de Sísifo. Semella que só el pula da puta pedra. O domingo mandouna costa embaixo polo ben de todos nós, iso é o que creo entender das súas libres palabras.