02/10/2005

O Consello de Pontevedra

Coma se se trátase dun reality show, El Correo Gallego saca á luz as denuncias de José Manuel Pereira contra os finados Castro Sampedro e Filgueira Valverde. Pereira acúsaos de «fraude intelectual de grandes dimensións» por falsificar a historia de Pontevedra, máis en concreto naquilo que toca á constitución do gremio de Mareantes, que ambos os dous polígrafos fan xermolar no século XVI e que Pereira data moito máis serodiamente no século XIX. Dos beneficios que lle reportou a Sampredro semellante deturpación histórica nada di o xornal, que recolle, non obstante, declaracións de Pereira que indican que «Filgueira levou a invención até as súas derradeiras consecuencias, a raiz de nomearlle o gremio socio honorífico». A historieta xornalística evoca a trama da fábula O Consello de Exipto de Leonardo Sciascia, onde o abade Vella, que malvive vendendo lotaría, promove unha falsificación dun códice que remexe os alicerces da sociedade palermitana do século XVIII, deslexitimando os dereitos de propiedade das familias nobres e reforzando o papel da Monarquía Absolutista en Sicilia que se mostrará especialmente xenerosa co fraudulento historiador. Sciascia recorre á historia dunha impostura para lembrarnos que, na maioría dos casos, a mesma Historia é unha impostura.
Coda. É unha mágoa que o celo pola historia do xornalista que redactou esta apaixonante reportaxe se vexa empardecido por un descoido: nunha das "claves" coas que adorna o seu artigo, escribe: «Fue Enric Hobsbwan [sic] a principios do século XVII o que acuñou o termo "gremio"...». Eric J. Hobsbawm certamente é vello, naceu no 17, non no século XVII, senón no ano 1917. Deberían corrixilo urxentemente, calquera podería acusar a El Correo de «fraude histórico de grandes dimensións».