Desmontando o autogoberno do benestar

Eficacia e credibilidade dise que son os principios activos do bo goberno. Todo indica que Xunta conservadora unicamente é eficaz na demolición da herdanza política do Bipartito; só é críbel para quen non cre no autogoberno galego. «Sente que a sua vida está a melhorar?» Mia Couto rexistrou a contestación que un paisano seu deu á TV mozambiqueña: «Está a melhorar, sim senhor, pero está a melhorar muito mal.» O mesmo balance vale para o goberno do PPdeG: Galiza mellora, si, mais mellora para mal. Seguir lendo.

Ariete, arsenal...

Palabras dos medios, medias palabras nos xornais de hoxe que axudan a lembrar que a información é a continuación da guerra por ouros medios.

Ariete

s. m. Máquina de guerra deseñada para derribar tramos de muralla dunha fortificación, composta por unha trabe reforzada no seu extremo por unha peza de bronce ou de ferro en forma de cabeza de carneiro.

Galiza como ariete. Cando a vella dereita se acantonou na Xunta para facer de Galiza unha nova baviera, Manuel Fraga armouna como un sólido ariete fronte ás dinámicas expansivas dos autogobernos de Euscadi e Cataluña. A terceira nacionalidade histórica ofrecíase para fender calquera espiral soberanista. Coa nova dereita apousentada en San Caetano Feijóo recupera o noso autogoberno como ariete, agora fronte ao goberno do Estado.

Ariete rotundo no asedio ao PSOE, forza de asalto para liquidar calquera oportunidade á política de Estado como un goberno compartido como editorializa con claridade meridiana ABC, doutrina a prol da desresponsabilización dos autogobernos nas políticas económicas e de creación de emprego. Para o PPdeG, cando estaba na oposición a crise é un problema para arrebolarlle á cabeza do bipartito que eles resolverían nun abrir e pechar a boca, agora ocupada a Xunta pola súa eficacia demostrada é un problema que só lle compete ao goberno do Estado.

Magnífico o titular de El Correo Gallego: «Feijóo e o Partido Popular fan fracasar o cume de presidentes», novo mérito para un presidente cordial que só atende á estratexia de reconquista da Moncloa por parte do Partido Popular e non á defensa dos intereses de Galiza. O cadro de mando de Galiza non está en San Caetano, está na rúa Xénova. Obediencia que a Feijóo lle vale para engordar o seu currículo como segundo de Rajoy (á espreita de ser o primeiro), o seu interese por riba dos dos galegos.

Arsenal

s. m. Depósito de armas e municións.

Berlusconi é un animal político excesivo e de grandes excesos. A información coa que se debulla a súa agresión tamén é hiperbólica. Italia teme volver á violencia política titula El País, evocación nada subliminal dos anni di piombo e os oposti estrimisti. Convídanos a esvarar perigosamente cara á consideración da (brutal) agresión como tentativa de magnicidio e, a pouco que nos despistemos, a aceptar a súa fabulación mediática como loita armada.

Anota Miguel Mora, correspondente de El País, ao parecer sen intención irónica:

Despois sóubose que, nos petos e nunha maletiña, levaba un estraño arsenal: unha lámina de pichiglás de 20 centímetros, un crucifixo de escaiola de 30 centímetros, un calcapapeis de cuarzo, un chisqueiro de mesa e un bote de spray urticante (...) A arma elixida para a agresión é o recordo máis vendido na praza [unha reprodución do Doumo de Milán en alabastro].

Fálannos de armas, non hai caso para o arsenal como «conxunto numeroso de cousas». Mora pecha a súa crónica cunha desas frases rotundas coas que se arman os partes de guerra: «Tras a súa acción disparatada, nada en Italia volverá ser como antes.» Palabras grandes como se falásemos do asasinato de Aldo Moro.

Cando foi detido, Massimo Tartaglia, enxeñeiro de 42 anos, exerceu de fool shakesperiano e fixo unha declaración que é unha emenda á totalidade do novo exceso berlusconiano que se está montando: «Eu non fun, eu son un ninguén.» Xa se sabe que os ninguén non son quen de cambiar a historia, para evitar iso están neste mundo os berlusconi, donos da información, da economía e da política, donos da santa trindade que ordena a nosa vida de ninguéns.

Cronicando

Algúns dos titulares do día que remata:

Ferrín, que non ten un apoio unánime, postúlase cunha carta aos académicos

Sabemos pola boca mesturadora de Sabón que Ferrín non ten o aplauso plenario da RAG e tamén que existe un pacto que esixe o acordo por «unanimidade» dos académicos para designar ao novo presidente. Teiman: o candidato debe axuntar todas as sensibilidades. Semella que Méndez Ferrín non cumpre os requirimentos integradores suxeridos polos vencedores do 1-M. Non hai mellor candidato que el precisamente por non satisfacer o principio de unanimidade submisa. Ao redor da súa coraxe e rebeldía hai unha maioría suficiente e afoutada que non se rendirá a San Caetano cada vez que haxa que tomar unha decisión en defensa da nosa lingua ou cultura, e iso é bo para a Academia e para o país. Eu daría por boas cen derrotas (camiño imos delas) se Ferrín fose o novo presidente da Real Academia Galega, outro dos nomes da República das Nosas Letras.

Rajoy sobre o secuestro en Mauritania, «cos terroristas non se negocia nunca»

Si, trátase do presidente do Partido Popular, Mariano Rajoy, o mesmo que se sentaba como ministro da Presidencia no gabinete de José María Aznar que abriu unha mesa de negociación con ETA en 1998. Por certo, o fracaso daquelas negociacións levouno ao fronte do ministerio de Interior. No vocabulario conservador, «nunca» significa, exactamente, «mentres eu non o faga».

Berlusconi, un "súper" primeiro ministro "con dous collóns"

Falaba Rajoy nos corredores do Congreso del Partido Popular Europeo, onde Berlusconi fixo alarde de afouteza testicular. Segundo o tigre de Vila Certosa, á condición de gobernante con dous collóns accédese por liderar a «terceira economía europea», presidir un goberno «forte» e ter unha maioría parlamentaria «cohesionada». Desde agora, xunto á existencia de Estados exitosos e de Estados marrados, funcionará a súa soberbia distinción entre gobernantes con dous collóns e gobernantes castrati. Respecto da nova taxonomía berlusconiana descoñécese a opinión de Angela Merkel, ­lideresa da primeira economía europea, presidenta dun goberno fortísimo e con sólida presenza no Bundestag.

A Xunta vende Galicia en Brasil cun vídeo realizado hai 20 anos

Aínda que se abraie Fernanda Tabarés, a enxeñosa iniciativa de reciclaxe da imaxe (trastempada) de Galiza encádrase perfectamente na nova política do PPdeG, non na da cacarexada carestía e eliminación de gastos suntuarios e superfluos, senón nesa outra que insiste en vender o pasado como única alternativa de futuro.

Galiza, liquidación de existencias

Na súa historia Galiza madureceu máis como nación cultural que como unha nación política. A comunidade galega afirmouse na lingua propia e nun vizoso patrimonio cultural inmaterial común pero, malia súa solidez identitaria, a formación de Galiza como nación política foi serodia e estivo ditada por avances lentos e fráxiles debidos á falta de continuidade das institucións do Reino de Galiza e ao compromiso das nosas clases dirixentes co fortalecemento da monarquía centralizadora e do Estado liberal.

Acceder aos centros de decisión do Estado foi a vía privilexiada polas elites galegas para exercer o poder político. A adhesión compracida a un poder foráneo drenou historicamente a vontade de autogobernarnos e de pouco serviu para promover políticas do Estado coidadosas cos nosos intereses económicos ou políticos. Nación sen Estado, pero tamén unha nación abandonada polo Estado, en Galiza os cidadáns anticiparon a formación das nosas institucións e, até a aprobación do Estatuto de 1981, a construción de espazos de decisión política ou económica guiados polos intereses do país debeuse, case en exclusiva, ao emprendemento cívico dos galegos.

Como sociedade política Galiza foi, primeiro de nada, a expresión da autoorganización política da súa sociedade civil. O desexo de autogoberno como liberdade do pobo non naceu historicamente dunha descentralización administrativa do Estado nin dunha estratexia para socializar os seus poderes; ao contrario, a loita polos dereitos democráticos e os dereitos de Galiza e os seus cidadáns foi, e aínda é, unha das forzas de democratización radical do Estado español.

Dise que os pobos desposuídos de Estado buscan a súa salvación nos símbolos e por razón diso a conciencia diferencial dos galegos fincou historicamente na nosa solidez como nación cultural e foron a nosa cultura e lingua os elementos sobre o que se fundamentou a idea de Galiza como suxeito político nacional e a súa vontade de soberanía. O referendo de Estatuto de autonomía en 1936 e a aprobación do Estatuto de 1981 sinalan dous momentos fundacionais de Galiza como suxeito político, como país autogobernado, e son expresión da nosa libre determinación nacional e da madureza política dunha vella nación cultural.

Galiza é a día de hoxe un proxecto nacional inacabado en termos de soberanía política e normalización cultural pero, mesmo coas súas limitacións e cativezas, as institucións do noso autogoberno ofrécense como un instrumento decisivo para a construción de Galiza como nación no mundo. A cultura e a lingua seguen a ser a clave que ordena o arco institucional do autogoberno, a cerna simbólica da nación política. Desde o seu retorno á Xunta, os conservadores impoñen unha concepción regresiva do autogoberno que ten a súa faciana máis grotesca no ataque á lingua galega como chave da nosa identidade colectiva. A demolición de Galiza como nación cultural pasa polo rebaixamento do galego á lingua secundaria do país e o abafamento e desvalorización das nosas industrias e manifestacións culturais como catalizadores de conciencia comunitaria.

O PPdeG está ademais entregado a desactivar o autogoberno como garantía de acceso ao benestar en condicións de igualdade e como instrumento de provisión de rendas sociais para os galegos e galegas que menos teñen; constituíron un goberno para a desigualdade. Máis que unha contrarreforma a nosa novísima dereita practica unha liquidación de existencias e desexa reverter os avances operados na construción de Galiza como nación política proclamando, coa súa pasividade, a utilidade marxinal das institucións propias á hora de enfrontar os desafíos da sociedade galega en relación co benestar, a igualdade e o desenvolvemento económico.

Toda a súa idea pasa por cancelar as razóns do noso autogoberno. O resultado verificábel da Segunda Modernización de Galiza que publicita Núñez Feijóo non será outro que a derrama das nosas capacidades para decidir e a conversión de Galiza nunha autonomía administrativa. As políticas do retrogoberno do Partido Popular negan a Galiza como nación cultural e política; fronte ao seu involucionismo o único vieiro esperanzador é a recuperación da nosa sociedade civil como asento e forza motriz do autogoberno.

Tempos Novos # 150

Negociar co medo

O Alakrana foi secuestrado a comezos de outubro. A situación dos mariñeiros detidos deu nas últimas horas un xiro inesperadamente dramático. A estas alturas ninguén sabe se estamos en defcon 2 ou defcon 1 pero a situación pinta moi fea e paira sobre os tripulantes do atuneiro unha ameaza de morte.

Ante unha malfadada crise de reféns, o goberno do Estado non parece ter estado moi feliz nas estratexias seguidas, nin nas diplomáticas, nin nas militares, nin nas informativas. Para nada axudaron tampouco as luminosas ocorrencias da maxistratura, nin o sempre pulcro traballo de oposición do Partido Popular que, por boca de Soraya Sainz de Santamaría, parece decidido a facerse cun lugar destacado na historia universal da infamia.

Como eran poucos a fozar sen proveito no asunto, o noso eficaz presidente Núñez Feijóo decidiu sacar peito e tomou unha primeira decisión para blindar a súa imaxe –suspender unha viaxe promocional a Florida–, aínda que di que só o move o seu desexo de estar a carón das familias dos 8 mariñeiros galegos. E unha segunda para reclamar protagonismo: esixe que un representante da Xunta se sente no comité de crise.

Segundo Feijóo: «Non é posíbel exercer o autogoberno nunha comunidade cando hai galegos implicados e non ter información de primeira man». O presidente argumenta: «Temos dereito a dar a nosa opinión e a informar aos galegos.» De la Vega xa dixo que se estudará a petición.

O noso presidente xa quedou como un rei, arroupado por unha postura sensata. Moito mellor quedaría se a defendese hai un mes con igual ardor mediático e con maior convicción política; agora chega moi desvalorizada e ten fasquía de ser unha posturita. O presidente pérdese en posados e marra nos tempos de reacción.

Compárese co que fai Pachi López. Curto e pego de El País: «O lehendakari pediu onte ás autoridades xudiciais que estuden a posibilidade de devolver aos piratas encarcerados en España ao seu país ou a outro da zona, como Quenia, "para que sexan xulgados alí". Tras reunirse coa ministra de Medio Ambiente, Elena Espinosa, o presidente vasco asegurou que o traslado podería facerse "dentro da máis absoluta legalidade"». Uns buscan solucións; outros, que buscan?

As negociacións para a liberación da tripulación do Alakrana comezaron en Quenia hai uns días. Os expertos din que, en situacións así, as familias pensan co corazón e os secuestradores co peto. De actuar con fría e estrita racionalidade, os piratas poden amagar o que queiran pero sería absolutamente prexudicial facer mal ningún aos mariñeiros; nada gañarían e perderíano todo: non lograrían o diñeiro do rescate, nin a liberación dos seus, serían obxecto dunha acción militar de represalia e darían azos ás políticas de tolerancia cero coas súas actividades por parte dos estados veciños cos que, a día de hoxe, se contrabandean complicidades.

Todo indica que os secuestradores provocan esta escalada de tensión para forzar unha resolución máis rápida e máis rendíbel. A súa estratexia pasaría por avivecer os terrores das familias como un elemento desequilibrante e multiplicar, co estado de alarma, a presión sobre as autoridades para lograr a liberación dos piratas detidos e para afrouxar máis a bolsa. O manual de racionalidade indica que esta sería a conduta que máis os beneficia pero a marxe para a irracionalidade é, con todo, inmenso.

É máis doado saber como poden pensar os piratas que saber como pensa saír desta o goberno. Tamén é ben dificultoso determinar se o Partido Popular pensa, ou se pensa unicamente en que, con tal de erosionar ao PSOE, todo vale. O goberno á parte de gobernar esta difícil situación, debe tamén render contas e informar con transparencia. A oposición... Nada, mellor imos deixalo.

A falta de entendemento de goberno e oposición indican unha cativeza de miras políticas que provoca pavor e tristeza e fannos acredores das palabras que Eça de Queirós dedicou ao seu país:

Em Portugal não há ciência de governar nem há ciência de organizar oposição. Falta igualmente a aptidão, e o engenho, e o bom senso, e a moralidade, nestes dois factos que constituem o movimento político das nações.

Chegado a este punto, un só confía en que o armador, co mellor dos sentidos, puxera o asunto en mans de negociadores profesionais que estean a facer caladamente o seu delicado traballo de mediación, sen ningún outro interese que a rápida liberación dos mariñeiros secuestrado e o seu feliz retorno cos seus.

Honestidade presidencial

A wikipedia. A honestidade é unha calidade humana que consiste en comportarse e expresarse con coherencia e sinceridade, e de acordo cos valores de verdade e xustiza. No seu sentido máis evidente, a honestidade pode entenderse como o simple respecto á verdade en relación co mundo, os feitos e as persoas; noutros sentidos, a honestidade tamén implica a relación entre o suxeito e os demais, e do suxeito consigo mesmo.»

O caso. Efectivamente estamos falando de Alberto Núñez Feijóo, o verdadeiro mentireiro, e da tentativa (marrada) de eliminar o «complemento autonómico» das pensións non contributivas, mostra miúda da súa nova política de «austeridade social».

Cando o Bipartito acordou o complemento, o PPdeG saíu da gruta para quitarlle importancia, mesmo houbo medios de comunicación que despois dunha sisuda investigación concluíron que os douscentos euros non daban para mercar a barra de pan de todos os días ao ano. A contabilidade panadeira desautorizaba toda mínima medida de xustiza á espera de que o Partido Popular chegase novamente a San Caetano co corno da abundancia.

E chegou... para propagandear felizmente a derrogación do complemento. Anunciouno a Conselleira de Traballo e Benestar, Beatriz Mato, foi argumentada olfactivamente polo voceiro parlamentario do PPdeG, Ruíz Rivas, e bendicida polo mesmo Feijóo apenas unhas horas antes de trasacordar a súa suspensión e facer, en sede parlamentaria, unha cambiada de xogo para santificar solemnemente o mantemento do complemento e, como bonus, a súa suba ao son da medra do IPC.

Antes a Secretaria Xeral de Benestar, Susana López Abella, volvera facer as contas da vella para desprezar os 0,5 euros diarios que percibían os pensionistas con menos ingresos. Os honestos conservadores prometían, a cambio da derrogación benefactora, ríos de leite e mel e financiar cos dez millóns aforrados novos servizos de proximidade e, como non, adoptar políticas de axuda que fosen sustentábeis e duradeiras polos séculos dos séculos, amén. Moito lles ían render os dez millóns dos pensionistas galegos, dos que menos cobran no Estado.

O noso presidente só cede ao engado do espello mediático. Feijóo máis preocupado pola súa imaxe que polo benestar dos pensionistas reparou no alto prezo que podía pagar por eses dez millóns releados. Decatouse (tarde) de que expropiación dos 200 euros a 50.000 galegos podíalle saír carísima pero, sobre todo, revirou o fociño ao descubrir que acababa de emendar á totalidade á súa fábula sobre uns felices orzamentos pensados para o gasto social e as persoas.

Feijóo é home de principios e autoridade. Así que retornou ao principio, afeoulle a conduta á súa obediente conselleira e ao seu voceiro parlamentario, e ratificou ante a parroquia popular que unicamente hai que salvar a súa auctoritas e imaxe pública. Cambiou de idea e rectificou a decisión anulatoria pero faltoulle a honestidade de recoñecer que realmente trasacordara.

No debate de investidura Núñez Feijóo, aínda pre-presidente, sentou cátedra: «Señoras e señores deputados, coincidirán comigo en que o principal combustíbel para manter o avance deste país é a verdade.» Alguén debería dicirlle ao Señor Presidente que lle comeza a faltar dramaticamente o subministro de combustíbel. O país permanece entalado mentres o Presidente segue virando ao redor do seu embigo mediático, movido unicamente pola imparábel forza das súas verdades mentireiras.

Grandes coalicións, alianzas cativas e soidades

O 1-M certificou que ás eleccións non só concorren as candidaturas partidarias. As manobras políticas dos poderosos evidenciaron que as súas consecuencias son demasiado importantes como para deixarlle todo o protagonismo aos partidos; por iso a dereita galega realmente existente fraguou unha coalición invisíbel (pero claramente audíbel) que Feijóo bautizou como Movemento 1 de Marzo, unha formidábel acumulación de forzas políticas e sociais para lograr (con éxito) o retorno dos conservadores ao goberno.

O Movemento 1-M amalgamou o PPdeG cos intereses de grandes corporacións empresariais, directivos de entidades financeiras, poderosos grupos mediáticos e organizacións contrarreformistas como Galicia Bilingüe ou as extensións sociais da Igrexa católica máis reaccionaria. Conglomerado conservador que serviu para fidelizar os apoios electorais herdados do fraguismo e tamén para erosionar gravemente os fráxiles alicerces do goberno bipartito, ensimesmado e xordo ás demandas críticas dos cidadáns.

En 2005, BNG e PSdeG foron ás eleccións acompañados da sociedade civil que mobilizara Nunca Máis e que despois tornou, con Hai que botalos, nunha alternativa cidadá para o cambio político. En 2009 acudiu en solitario o goberno bipartito, mesmo mal acompañado dos partidos que lle tiñan que ter dado asento social, dramaticamente divorciado da maioría dos axentes civís, non adscribidos a PSdeG ou BNG, que foran unha forza decisiva na derrota de Fraga.

O Bipartito non callou coalición ningunha cos sectores cidadáns que se comprometeran coa procura do cambio en Galiza e fracasou estrepitosamente na socialización das políticas de goberno. Cedendo a un exitoso lema comercial, socialistas e nacionalistas non foron quen de concretar na Xunta a fórmula Ikea que asegura que «onde caben dous, caben tres».

Polo seu, as expresións críticas da sociedade civil, agromadas entre 2005 e 2009 –serva como referencia Galiza Non Se Vende– traducíronse nun factor de desconto de apoios electorais ao Bipartito. A crenza de que se estaba a producir unha transferencia de lealdades de votantes conservadores cara ao BNG e PSdeG que compensaba esas perdas «críticas» foi un dos moitos espellismos que nos impuxemos e que conduciron ao fracaso de marzo.

En 1993 Manuel Vázquez Montalbán retratou unha situación á que se asemella a de Galiza hoxe: «A esquerda real debe dedicarse a dar máis papel aos movementos sociais que ás formacións políticas convencionais. [...] Sinto a necesidade dunha articulación e dunha certa coordinación do que poderiamos chamar a vangarda crítica da sociedade civil, a través de movementos sociais. De feito, a única garantía que nos pode quedar nun momento concreto de defensa ante unha tentación involucionista [...], ante un involucionismo profundo, é que a vangarda da sociedade civil tivese instrumentos para propiciar unha reacción de carácter social. E niso estamos espidos.»

Á febleza da sociedade civil crítica hai que sumar a influencia multiplicada das organizacións, medios e corporacións que compartiron coalición electoral co PPdeG e son arestora influentes grupos de presión involucionista que, ao tempo, que se proclaman fedatarios únicos da sociedade civil, da voz da rúa ou dos axentes económicos emprendedores, aspiran a forzar un rumbo aínda máis conservador das xa moi conservadoras políticas do goberno Feijóo. A día de hoxe a política lobbista que abeira o Movemento 1-M determina as decisións gobernamentais infinitamente máis que a oposición parlamentaria e os movementos sociais progresistas.

Se se quere dar unha nova oportunidade ás políticas de cambio en Galiza, o mellor camiño non é unha alianza cativa entre BNG e PSdeG, é precisa unha gran coalición que recupere iniciativa política e de arrastre electoral a partir do protagonismo dos axentes da sociedade civil crítica. Crer que só os partidos se presentan ás eleccións e que a oferta espida e en solitario de BNG e PSdeG é suficiente para lograr un cambio de goberno en 2013 unicamente ha de servir para que a alianza do PPdeG cos lobbies conservadores agranden o seu dominio. Teñámolo claro, non haberá dous sen tres.

Tempos Novos # 149

Ver, medir, mentir

Está fin de semana estivo marcada pola celebración de manifestacións de cantidade e por contrastadas interpretacións da súa calidade. Aínda que sexa fuxidizamente as políticas das multitudes roubaron os titulares á política convencional. Donosti, Madrid e Santiago de Compostela concentraron a milleiros de cidadáns e é asunto editorial de primeira orde dar conta das súas magnitudes e calidades.

A sabatina convocatoria contra a nova regulamentación do dereito ao aborto bendiciuse cun rexistro millonario de asistentes que desafia as leis da física e mesmo as da metafísica. Máis dun millón de asistentes segundo o xúbilo dos convocadores que os menos entusiasmados econometrizan nunhas 50.000 persoas. Pola contra, a variábel cuantitativa no chamamento vasco, malia o engrosado da convocatoria, non tivo maior relevancia para un sistema de medios que teima en converter en marxinal calquera acto político do nacionalismo agás aqueles que sirvan para fabular a súa culpábel complicidade con ETA. Tanto ten que en Donosti fosen media ducia ou un millón.

No caso da mobilización de «Queremos galego» hai contraste contábel pero só os moi necios tentan agachar que nunca antes houbo unha concentración cívica máis numerosa en defensa da lingua galega. Multitude que, simbolicamente, se emparenta coas masivas marchas cidadás do 4 de Nadal de 1979 a prol dun maior autogoberno para Galiza, e as mobilizacións da dignidade promovidas por Nunca Máis o 1 de decembro de 2002 e o 23 de febreiro de 2003 en Compostela e Madrid, respectivamente.

Cingamos á comparanza á megamanifestación anti-abortista de Madrid e á convocatoria en defensa do idioma galego compostelá xa que en ambas as dúas se involucra decididamente o Partido Popular, nun caso como activo axente opositor e noutro como suxeito pasivo de goberno, serviranos outra volta para saber como a inmensa maioría dos medios xestionan o que, en La mirada social, Alain Touraine chamou o Discurso Interpretativo Dominante (DID).

Os faladoiros e comentarios do DID insisten no supremo valor da multitude convocada polas organización anti-abortistas. Sérvense da comparanza histórica para evidenciar a hipocrisía do presidente Zapatero que, cando as manifestacións contra a intervención na guerra de Iraq, enxalzaba a voz dos desconformes mobilizados e agora ignora de xeito prepotente «a voz da rúa».

A que segue é unha das reseñas menos extremistas desta liña argumentativa do DID: «Máis lle valería a Zapatero fuxir da provocación e o radicalismo. Tras a marea humana de onte, debe ouvir o clamor da rúa e tentar buscar acordos para que un maior número de cidadáns senta máis próximo ao texto lexislativo.» Altofalante moderado do presidente do Partido Cínico, Mariano Rajoy, quen sentenciou que Zapatero debería deixar a soberbia e escoitar á xente porque esa é a súa obrigación. Exercicios de estilo á marxe, a mesma orientación ecoa nos medios de querenzas e intereses paleo ou neoconservadores: un goberno que non escoita a voz da rúa é un mal goberno.

Convocatoria de «Queremos galego»; resumo dun medio nuclear do DID: «Animadas polo nacionalismo e a esquerda, milleiros de persoas manifestáronse onte no centro de Santiago de Compostela para denunciar a política lingüística do Goberno de Alberto Núñez Feijóo, unha de cuxas primeiras medidas foi acabar coa envelenada "inmersión" promovida polo anterior Executivo rexional e apostar por un bilingüismo que respecte o uso do castelán.»

Aquí xa non estamos perante a voz da rúa, non hai marea humana que ordene o bo goberno nin clamor que deba ser escoitado e atendido polo presidente Feijóo, providencial cancelador da envelenada inmersión lingüística imposta polo goberno dos nacionalistas e a esquerda que agora, vencidos, animan a manifestarse en contra dun bilingüismo que respecta o uso da lingua castelá.

O DID autóctono ten outra expresión suprema no intento da Televisión de Galicia de facer a crónica do acontecido cunha panorámica desertizada da praza da Quintana, unha vez finalizada a manifestación. A bufonada fala da pouca honestidade dos directivos do medio público de comunicación e moito do seu abaixamento da profesionalidade para atender os caprichos dos novos gobernantes. Unha estarrecedora lembranza do maltrato informativo dispensado ás protestas cidadás cando a catástrofe do Prestige; Unha imaxe vale por mil palabras e serve mellor á mentira: na Quintana estaban coma quen di catro ninguéns que ían para ningures.

Cómpre non asañarse, se a cousa funciona ben así que interese pode haber en cambiala; é a lei natural e caprichosa do paso da cantidade á calidade, materia fundamental do oficio milenario dos cínicos para ver, medir e mentir en favor dos poderosos. Os vellos manuais de materialismo dialéctico ilustráronnos sisudamente sobre a importancia e transcendencia do paso da cantidade á calidade nas ciencias da natureza e nas da sociedade. O DID xestiona con equidade exquisita a alquimia do tránsito da cantidade á calidade: Zapatero ten que ser todo ouvidos e Feijóo pode seguir ensimesmado na súa xordeira, a fin de contas en Madrid eran máis dun millón e en Compostela eramos uns ninguéns, tan poucos que case que non eramos.

Disparando aos reloxos # 19

Feijóo no top-ten conservador

Días atrás Claudio Magris alertaba sobre o triunfo do que chamou a «política pop», derivación extremosa da videocracia que ten como característica máis salientábel a tendencia a «facer da imaxe un fin en si mesmo». A boa imaxe (propia) e a mala ou pésima imaxe (allea) tornouse no catalizador de celebridades políticas e mediáticas. O gürtelazo significará inevitabelmente (quérese dicir, antes ou despois) a eclipse ou obrigado ocaso dalgúns liderados do Partido Popular postaznarista e mesmo, a pouco que se extravie, a escaseza de exercicios de autoridade de Rajoy pode ser causa da súa xubilación forzosa.

Na galería de notábeis do Partido Popular, Núñez Feijóo, pola contra, protagoniza unha carreira meteórica que, desde o 1-M, o empolicou no cumio do top-ten dos «populares». Se non é o terceiro, é o segundo currículo máis prometedor da nomenklatura conservadora. A súa imaxe obra as miraxes que a súa acción de goberno non é quen de certificar. Núñez Feixóo é a Francisco Camps, o mesmo que Gianfranco Fini quere ser a Berlusconi, a oferta dunha dereita de escuros historiais que aspira a ofrecerse como modernización conservadora.

Andrea Camilleri, unha intelixencia non precisamente rebaixada de crítica, agasallou a Fini con palabras que resumen as súas aspiracións: «Di cousas xustas, laicas, modernas. Unha dereita finalmente respectábel». Esa é a imaxe que Feijóo cultiva de si mesmo para mellor posicionarse ante un eventual desfondamento da cúpula do Partido Popular como consecuencia do peso inculpatorio do caso Gürtel. Nas despreocupadas tertulias dos moi poderosos insisten: Mariano Raxoi ten quen o suceda, xa pode fracasar tranquilo.

En Caderno de paso matino sobre o irresistíbel encanto de Alberto Núñez Feijóo entre os vips da novísima dereita e sobre os seus valores como gobernante (inéditos) e as súas grandes (e polo de agora discretas) ambicións presidenciábeis.

» Acceder a Caderno de paso: «Feijóo no cumio do top-ten conservador».

Casa Gürtel

Gürtel comeza a pasar factura tamén en Galiza. Seguindo a estratexia da indiferenza ditada polo sempre iluminado Mariano Rajoy, Núñez Feijóo prefire (aparentemente) ollar para outro lado, neste caso para o prezo do leite. A extensión da enxurrada de corrupción fai conveniente que deixemos de falar do Caso Gürtel para chamarlle xa Casa Gürtel, o asunto da corrupción e financiamento ilegal non é un anomalía puntual, é a norma, o xeito normalizado de manexar os asuntos do diñeiro e o poder en todo goberno no que o Partido Popular suma, con continuidade, maiorías absolutas. A irregularidade é a marca da Casa.

En Casa Gürtel goberna a caixa B, a dobre contabilidade e a dobre moral, o desbaldo dos servizos pagados pero nunca realizados, a confusión do público co privado, a repartición do orzamento público como botín, o nepotismo e, durante moito tempo, a soberbia fachenda da impunidade. O esterco da Casa Gürtel abonou, e abona, as florecentes maiorías absolutas do Partido Popular. A omertá, a limpeza dos trapos sucios na casa, non falar mentres se teña a boca chea, apertar o cu nos momentos difíciles e manterse amigabelmente unidos no búnquer e discretamente arredados nas caixas de caudais ou de seguridade dos bancos son algunhas das normas domésticas que dita a economía moral da Casa Gürtel.

Agora que a prisión e a ruína ameazan á outrora podente Casa Gürtel, vale aínda máis a indicación de Walter Benjamin: «Nas ruínas dos grandes edificios a idea do seu proxecto fala con máis forza que nos edificios de menores proporciones, por ben conservados que estean.» A ruína de Gürtel explica mellor a idea de goberno do Partido Popular que o goberno pretendidamente austero e franciscano de Núñez Feijóo e outros intelixentes bolseiros da Fundación Gürtel para unha Gobernanza Decente. Quizais por iso Feijóo, rexeneracionista pasivo, cre que alterando a orde de factores pode alterar o produto e quere salvar a honorabilidade do Partido da Casa Gürtel: «Se hai persoas que se aproveitaron, se lucraron da súa pertenza a un partido político, ese partido ten que apartalos.»

Non obstante, o espello xudicial devolvenos esa imaxe pero virada: hai un partido político que tamén se aproveitou desa trama empresarial corrupta para financiar (parte non pequena) da infraestrutura base da súa hexemonía política en Galiza, Valencia e a Comunidade de Madrid... Os emprendedores de Gürtel facían cartos, para eles e para a caixa do partido, engraxando a maquinaria da dominación política do Partido Popular. Feijóo quere que ollemos o dedo, non a lúa.

Mentres Manuel Fraga segue confiado en que a historia o absolverá, Feijóo sentou as bases da súa estratexia de defensa. En 1999, annus horribilis de Casa Gürtel en Galiza, confésanos o noso incorruptíbel e austero presidente que non estaba afiliado ao Partido Popular, el abrazou primeiro a nómina de alto cargo e despois o carné. Feijóo é un militante novo milenio, antes dedicado tecnócrata e, despois da maioría absoluta de Aznar, xa un decidido home de partido a partir de 2001. Daquela el só era un honrado servidor público do goberno máis grande do Partido da Casa Gürtel.

Esa devasa cronolóxica para arredarse da economía negra de Casa Gürtel acompáñase da consabida procura de alguén a quen botarlle o morto. Comezou a selección de as cabuxas expiatorias e os comedores de pecados no Partido Popular. O tres de Madrid paparán a súa ración e tamén o rancho dos que se sentan na modesta mesa de Esperanza Aguirre. Ricardo Costa fai o Camiño de Santiago para expiar as culpas do campismo.

En Galiza o morto botaráselle a Xosé Cuíña que xa descansa dous metros baixo terra. A estratexia de Feijóo pasa, perdoen a negrura, por enterrar as súas responsabilidades xunto co (presunto) responsábel. Ocuparanse os homiños do presidente de deslizar onde conveña que el é un militante novo milenio que entrou no Partido Popular da man de Romay Beccaría que, xunto con Mariano Rajoy, lideraban en Galiza a oposición aos demandos do caudillo do Deza, co beneplácito de José María Aznar. E a seguir preocupándose do prezo do leite.

Casa Gürtel será (presumibelmente) condenada nos xulgados, veremos até canto é castigada nas urnas, pero triunfa e seguira triunfando na escola de negocios. Por iso Feijóo debería principiar a pensar na factura que vai ter que pagar por ser actualmente o brillante administrador da herdade galega da Casa Gürtel. A factoría de conciencias de Sabón traballa xa a pleno rendemento delimitar o que é correcto e o que é indecente.

Como no tempo da outra gran crise de lexitimidade do PPdeG, a provocada pola catástrofe do Prestige, a Corporación converterase no principal partido da leal oposición, será ela quen xestione as críticas para evitar que o desgaste se torne en rédito electoral para o PSdeG e o BNG e para só contabilice en beneficio da súa facturación. Por venda de xornais mansamente críticos. Por favores debidos.

Galiza non é...

«Galiza non é nacionalista, maioritariamente.» Non vaia ser o demo, Feijóo repite a sentenza como un mantra salvífico, un infalíbel remedio para liberar a mente do fluxo constante de pensamentos que a confunden. Cal era a pregunta? Querían saber se Galiza aspiraba a un nivel de autogoberno homologábel ao de Cataluña. A ben entender: como Galiza non é nacionalista (maioritariamente) non debe aspirar a máximos de autogoberno. Feijóo avoga por unha «vía galega propia». A vía quietista. Quietos parados até que as máis altas autoridades se pronuncien, sexa o TC, sexa Mariano Rajoy.

A Núñez Feijóo pérdeo a súa condición de dobre presidente, de presidente da Xunta e de presidente do PPdeG. O primeiro está obrigado a xestionar as aspiracións máximas de Galiza, o segundo imponlle un autogoberno mínimo. O primeiro foi elixido, o segundo é quen manda. A «vía galega propia» para ser tal ten que aspirar inequivocamente a un Estatuto, competencial e financeiramente, comparábel ao de Cataluña.

A vía do PPdeG é o minimalismo e a afirmación ideolóxica de que Galiza non é nacionalista, maioritariamente. E que é Galiza, maioritariamente? Case nada grazas a ter un goberno que, ademais de mínimo e quietista, é tamén irresoluto. O sermón do pai António Vieira acáelle ben á xestión diaria da Administración Feijóo:

A peste do governo é a irresolução. Está parado o que havia de correr, está suspenso o que havia de voar, porque não atamos nem desatamos.

Arrandeado polo coro que certifica a banalidade dunha mellora do autogoberno para enfrontar os auténticos retos de Galiza, aínda se lle axusta moito máis estoutro sermón, resumo do seu xeito de gobernar fachendeando do abandono das súas responsabilidades:

Nós somos o que fazemos. O que não se faz não existe. Portanto, só existimos nos dias em que fazemos. Nos dias em que não fazemos apenas duramos.

Temos un goberno galego que dura moito máis do que existe. Pero lembren: «Galiza non é nacionalista, maioritariamente. E co presidente Feijóo leva camiño de non ser case nada.

Non parece pero é

Ten engado cos xornalistas dos medios exteriores. Cos de aquí ten cargos de nómina ou subvencións. Hai unha semana, en Público rendéuselle Jesús Miguel Marcos: «Alberto Núñez Feijóo, o flamante novo temoeiro de Galiza, non parece do PP.» Afeita a retina aos conservadores pre-constitucional de Pujalte e Zaplana ou aos liberais antidemocráticos como Aguirre ou Camps, explícase a xentileza e o cándido extravío.

De Toro inspeccionou xa a alquimia do experimento Feijóo para rexistralo entre a «dereita nihilista». Antonte Anxo Guerreiro lembrounos a perspectiva longa coa que se move e ponlle deberes: «Se Feijóo aspira, como parece, a liderar no futuro a dereita española e a dirixir un partido moderno ha de enfrontarse a outro gran dilema: encartarse á actual deriva política do PP ou romper amarras coa involución aznarista de Rajoy». De momento segue en wait and see e atende con mansedume ás prioridades e desacougos marianistas.

O ecosistema político de Galiza acubilla moitas variedades de dereita, democrática e nada democrática, pero os engaiolados xornalistas con praza na capital poden estar seguros de que Feijóo non é o modelo de dereita progresista ningunha, el é a emerxente e novísima dereita, o prototipo do Partido Popular 4.0, versión aggiornata do parademocrático PP 1.0 de Fraga, do exitoso neocon 2.0 de Aznar e do abaneante 3.0 de Rajoy; un híbrido de todos e a superación de ningún.

Prioridades

A política como ensaio de prioridades obriga a elixir o futuro desexábel ao que se lle quere dar materialidade no presente. Vitor Hugo sostiña que saber exactamente que parte do futuro pode ser introducida no presente era o segredo de todo bo goberno. Para subliñar a súa autoridade suprema, Mariano Rajoy aproveitou (extensamente) os micrófonos da Radio Galega para avaliar se Alberto Núñez Feijóo estaba facendo ben os seus deberes gobernamentais. Aprobouno con nota.

Como todo dirixente ten que ter prioridades, don Mariano sinalou os novos deberes ao presidente galego: «A prioridade é a crise nun momento tan delicado e a outra prioridade a medio ou longo prazo é a educación.» Tamén apuntou unha parte de futuro que non debe ser introducida no presente: o Novo Estatuto de Galiza. Sentenciou: «Eu non me opoño, pero non é a prioridade hoxe, a prioridade é a crise.» Non hai perigo, Feijóo é un firme partidario de adialo até que o Tribunal Constitucional santifique co seu cuño que é tolerábel no Estatut. Sobre o padrón catalán, mais cun par de tallas menos, deseñarase o autogoberno de Galiza, cando toque e deus mediante.

Seguido ao autor de Os miserábeis pode concluírse que a clave dun mal goberno é o seu empeño en impoñer no presente as solucións caducadas do pasado. Nesa onda traballa o TC e con esa intencionalidade presentou o Partido Popular o seu recurso de inconstitucionalidade. Á transposición de pasado como solución de futuro dedica unha boa parte dos seus esforzos o consello de administración que preside Núñez Feijóo.
Para os heraldos conservadores pedir un «adianto de futuro» é sairse da orde natural.

Se o futuro é a perdición, a salvación ha de estar nas orixes, non é de estrañar, logo, que para o Partido Popular, como escribiu Karl Krauss, «a orixe é a meta». Non por iso produce menos abraio albiscar cal é a orixe que revindica unha facción da dereita mediática coa que se entende Rajoy. Hai pasados e pasados ben pasados e, se non me cren, activen o seu arrepío ante a futurista visión política que abandeira Agapito Maestro:

O proceso de desintegración [de España], que comezou coa aprobación dunha das Constitucións máis perversas que deu a historia de Europa, a do 78 español, terminou o mesmo día que se aprobou o Estatuto de Cataluña.

ou perante a renovada mestría do capataz dos peóns negros, Luis del Pino:

Todo o golpe de réxime que estamos a sufrir pivota ao redor do Estatuto catalán, para aprobar o cal se están incumprindo até as normas máis elementais de procedemento.

Con estes arrolos mediáticos, Rajoy elixe futuro e fixa prioridades, entrementres Feijóo toma nota.

En salvaxe compañía

Cando don Santiago, pastoreador de opinións e preceptor de gobernantes, fixo públicas as cualificacións do primeiro trimestre, unha onda de satisfacción asolagou Monte Pío e dona Sira asentiu satisfeita, o neno opositor, agora no goberno, estáo facendo esplendidamente ben. Un notábel alto. Con todo, a esixente avaliación de Mr. Hearst de Sabón indicaba dúas materias nas que Núñez Feijóo tiña que ser máis espelido: a derrogación do decreto do galego no ensino non universitario e a cancelación do concurso eólico.

Alberto está aplicándose no mes de agosto, xa invalidou a concesión eólica e, se Jesús Vázquez non se dorme baixo os efectos da opiácea enquisa, na próxima avaliación ha de quitar sobresaínte. A matrícula de honra só se obtén deixando a Cidade da Cultura a monte e iso sería montala parda, pero quizais mellorando nota con traballos voluntarios e desinteresados, por outros iniciados e continuados en exercicios anteriores, poda ter un excelso dez de dez.

Hai tempo que don Santiago abandonou a doutrina du Guesclin (a do «Nin quito nin poño rei pero axudo ao meu señor.»), tras descubrir que el mesmo era o Señor Rey. O Movemento 1 de Marzo débello case todo e ao noso Berlusconi gústalle que lle rendan contas, obediencia e reverencia. Quen o trata di que é mandón e abusador. A quen quere escoitalo fai saber que a súa Voz pon e quita presidentes na Xunta de Galicia. Alberto debería coidarse del e alguén debería dicirlle a dona Sira que o fillo anda con malas compañas. Sabidos quedan.

Cordialidade popular

Róeme a curiosidade. De que falarán os mandatarios populares nos macroeventos que organizan para maior gloria mediática de Mariano Rajoy? Fóra das mágoas do cargo, da saúde da familia e das fortunas dos amigos comúns, de que parolan nos relanzos e nos descansos? Á parte de rexoubar sobre as desgrazas de contraditores e opositores, é de supor que han de dedicarse ao «Tú, ¿cómo te lo montas?», ou menos coloquialmente, a compartir sabedorías sobre a gobernanza eficaz e as súas boas prácticas. Na sobremesa baixo o fume dos habanos de Mariano Feliz seguro que non se fala doutra cousa.

O noso triunfante Alberto Núñez Feijóo, con toda certeza, ha ser centro de interesadas audiencias xa que, nestes últimos cen días, son moitos os prodixios que bendiciron a terra dos galegos. Vivimos nun país en proceso de transformación marabillada grazas á política de cordialidade coa que o noso Quinto Presidente fai ortopedia e auditoría das malas prácticas do goberno precedente. E aínda lle queda tempo para facer revista da nosa memoria colectiva.

Castelao reloaded

O seu revisionismo histórico é tan importante como a súa acción de goberno amigábel. Aí teñen a mutación de Castelao que de nacionalista e republicano federalista pasou a ser un galeguista de rexional preferente. O noso admirado presidente non só emenda os seus escasos erros senón que corrixe con ben os cometidos por outros na historia pasada.

Os desvaríos do Sempre en Galiza están sendo sometidos a unha rigorosa corrección de probas e Castelao será axiña rehabilitado con todos os honores. Pasaron os tempos extraviados daquel «Castelao é noso» e hoxe ninguén discute que, de vivir, o de Rianxo sería seareiro ou mesmo utilleiro ideolóxico de Núñez Feijóo.

Transposición cordial

No centro da gobernanza eficaz e das boas prácticas de Feijóo e Rueda está a súa política de cordialidade. O amortecemento da tensión política á que está entregado o Partido Popular é unha consecuencia feliz da meteórica ascensión do novo presidente de Galiza. Feijóo é un home persuasivo e o seu galeguismo cordial é unha marca que pode ser clonada con éxito en calquera feudo do Partido Popular.

A tronante advertencia de Feijóo para descodificar o galeguismo e a galeguidade como «reduto selectivo ou unha distinción que algúns reparten con avaricia» aínda non prosperou moito na Comunidade Valenciana pero rematará por impoñerse como a auga de Valencia, outro enxeño dun galego.

Á diferenza da galeguidade que é de libre acceso, a valencianidade é unha identidade de excelencia que se adquire por nacemento, por doazón xenerosa do presidentraxe Camps ou por exame. Nestes días a planetaria Leire Pajín resístese a someterse a un chequeo público da súa valencianidade, innovador requirimento para ser senadora da Comunidade Campista. Ninguén se explica a súa renuencia a facer o exame selectivo. É ben doado de aprobar, o amigo Bigotes pasouno sen problema ningún.

Pajín pode afogar o seu medo escénico e facer a proba selectiva, ou agardar a que Feijóo persuada a Camps dos beneficios da tradución do «galeguismo cordial» ao «valencianismo amigábel». Non tardará Alberto, Castelao caeu ante o seu engado na primeira tirada.

Enquisa macguffi

Fermín Bouza debullou a razón dos números da Consulta Feijóo, Bragado reflexionou mesuradamente sobre os efectos directos e colaterais negativos da ruptura do consenso de fomento do galego no ámbito educativo, Cesare destilou unha paixonal catarse á súa costa, e, cos seus calcetíns, Rubén Ruibal revelou o sentido último da Consulta Feijóo. A min todo o caso, cada día que pasa, imítame máis a un macguffi da escola Hitchcock. Un caricaturesco macguffin xa que as grandes decisións de política lingüística do novo goberno e do Partido Popular fixáronse con moita anterioridade á realización de tan grandiosa consulta democrática.

Hitchcock ideou o «macguffin» como un elemento para alentar o suspense e facer progresar a trama narrativa das súas películas, non era máis que unha escusa argumental que propiciaba o desenvolvemento dunha historia pero que carecía de toda relevancia por si mesmo. A Consulta Feijóo revélase como un grotesco macguffin válido unicamente para facer avanzar o argumento lingüístico do Partido Popular que non é substancialmente diferente do que contrabandea Galicia Bilingüe para formatear Galiza como unha comunidade monolingüe en castelán.

Sobre o asunto escribo en «Disparando aos reloxos» coa intención de salientar que a Segunda Modernización de Galiza que abandeira Alberto Núñez Feijóo, en termos de normalización lingüística tradúcese na cancelación do mandato normalizador das nosas institucións de autogoberno, encomenda asumida noutros tempos mesmo pola banda dereita do noso país. A novidade radical da política de Feijóo é a renuncia da Xunta a xogar ningún papel activo como garante fundamental da igualdade de condicións de uso da lingua galega.

Pierre Manent, un liberal dos de verdade, definiu a democracia como o movemento político e social cara a unha igualdade de condicións sempre maior. A consulta e a estratexia que a abeira é unha fraude (anti)democrática absoluta, nin garantirá liberdade ningunha de elección lingüística nin asegurará a igualdade de trato xurídico nin de oportunidades de uso para a lingua galega.

Enfrontámonos a un poderoso movemento antidemocrático e nestas condicións de desnormalización non hai marxe de esperanza ningunha para soñar unha igualdade de resultados entre as dúas linguas existentes na nosa comunidade. A estratexia de bilingüismo formal do Partido Popular encamíñanos cara a un monolingüismo castelán de xeito irremediábel, esa é a solución final á que aspira o black block que lidera Gloria Lago.

Unha lectura cándida das intencións do Partido Popular insiste en que a consulta é un instrumento máis nunha «estratexia de bordo do abismo» destinada a disuadir aos máis fervorosos partidarios da normalización do galego facendo visíbel a potencia dos sectores cidadáns abducidos polo monolingüismo en castelán. O virtuoso termo medio que quere para si Núñez Feijóo é o cancelamento da presenza paritaria de galego e castelán no ensino non universitario, un abaixamento normalizador para tranquilizar á barra brava de Galicia Bilingüe.

Asomados ao bordo do precipicio monolingüe castelán, ao Partido Popular antóllaselle que aos sectores galeguistas máis mornos non lle quedará máis que a mansa acomodación a un agónico «pouco é máis que nada». É posíbel que á voz solista de Anxo Lorenzo axiña se una unha coral polifónica de medidos posibilismos. Sospeito que poucos logros saíran dos seus esforzos vocais. Perante a estratexia do bordo do abismo que anima Feijóo e Vázquez, cómpre lembrar o consello de Michel de Montaigne: «Á beira dun precipicio só hai unha maneira de andar para ao fronte; dar un paso atrás.» A súa estratexia non é invencíbel pero non será aquela caste de posibilismo acomodado quen os faga recuar.

Ler Disparando aos reloxos » A enquisa MacGuffin

Do retrogoberno á Galiza Potemkin

John Berger converteu o bulldozer na icona das políticas regresivas. No primeiro trimestre de mandato de Núñez Feijóo, o bulldozer traballou a todo gas. A demolición dos logros e símbolos do goberno bipartito foi o fío condutor da política primeira dun presidente que solemnemente anunciara: «Nós non vimos derrubar o que fixeron ben os nosos antecesores.» Á luz da intensa política de deconstrución na que se prodigou Feijóo e compañía, pouco debeu ser o que o goberno do PSdeG e BNG fixo ben.

En Caderno de paso fago balance trimestral e prognostico o próximo proxecto da dereita no goberno: a construción da Galiza Potemkin á imaxe e semellanza da política tsarista desenvolvida en Crimea a fins do século XVIII. Os instrumentos do novo espellismo gobernamental para a campaña outono-inverno han ser o Xacobeo, o Plan Galicia 2.0 e a nova reprogramación informativa da CRTVG: asfalto, cemento, requintadas programacións cosmopolitas de cartón pedra e vídeos apoloxéticos.

Até que non comece con entusiasmo a propaganda das glorias e ventureiros logros do Quinto Presidente, os «conservaduros» seguirán dándolle gas ao bulldozer e uso á bóla de demolición. O bulldozer seguirá amoreando entullos institucionais e lexislativos e a bóla seguirá esnaquizando todo trazo de identidade e solidariedade que fique ao seu paso facéndonos abanear entre un presente demoledor e un futuro arrepiante. Mentres a parroquia hooligan, civil e mediática, non deixará de corear o sabido «Non pares, non pares!!!», e todos eles, familia feliz, gabaranse de que iso é gobernar ben un país.

Galiza, o novo Sur

O arranxo sobre o financiamento autonómico puxo en destaque os graves problemas de «bastanteo» que padecemos. Galiza non peso político bastante para condicionar as decisións estratéxicas do Goberno central. Non temos capacidades económicas nin financeiras bastantes para corrixir os déficits en servizos e infraestruturas que nos impiden competir en igualdade de condicións nos mercados e que nos pexan na converxencia en termos de benestar coas comunidades máis ricas. E Núñez Feijóo non ten liderado bastante para representar os intereses de Galiza sen subordinalos aos mandados de Mariano Rajoy e outras comenencias xenovesas.

No futuro inmediato a nosa posición de desvantaxe verase acrecentada como consecuencia de dous logros de Núñez Feijóo; un na oposición feroz (a negativa reforzar o noso autogoberno cun Novo Estatuto), outro xa como presidente do goberno (a incapacidade para negociar a nosa autosuficiencia financeira). Sobre o noso precario «bastanteo» e as súas negativas consecuencias respecto da posición de Galiza na cartografía do benestar reflexiono na entrega de hoxe de «Disparando aos reloxos».

O vedraño xornalista Enric Juliana sabe desde hai tempo que o compás está totalmente desnortado e o Sur empobrecido e desfiuzado se enxerga en calquera outro punto cardinal; de feito, fálase dun Sur Global que nos permite xeolocalizar en parte calquera condicións de vida misérrimas. O determinismo xeográfico non rexe, no presente, a identificación das bolsas de pobreza e prosperidade. Por iso, hai un días, nun artigo onde avaliaba o acordo de financiamento autonómico, Juliana anotaba: «No Noroeste (interior de Galiza, Asturias e boa parte de Castela e León) hai unha forte sensación de retroceso polo despoboamento e o envellecemento social. Aí está o novo Sur.» Con matices a nova cartografía é plenamente aceptábel.

Como consecuencia da marrada estratexia negociadora de Feijóo e da súa política de entalamento e obstrucionismo do noso autogoberno xa sabemos co que Galiza terá que gobernarse e enfrontar a crise económica. Tocaranos apandar cun Estatuto de Autonomía de primeira xeración que suma máis dun cuarto de século de existencia, e cun financiamento de Serie B, de baixos orzamentos para pobres realizacións. Grazas a estes dous logros debidos á intelixencia do PPdeG, a estación término de Galiza para os catro próximos anos está infelizmente clara: ser Sur e ser máis Sur no Norte.

Ler Disparando aos reloxos » Galiza, o novo Sur

Facendo amigos (galeguistas)

Ao noso presidente réinalle adxectivar o galeguismo. Segundo sexa a ocasión é cordial, outras veces é amigábel, conciliador cando non integrador, plural ou construtivo. A min praceríame máis que o galeguismo de Feijóo fose máis substantivo e menos adxectivo pero hai que aterse ao que hai.

En actos solemnes Feijóo predica a idea (piñeirista?) do galeguismo como «meeting point» aínda que cando ten ocasión de dirixirse a unha audiencia, que presume que é maiormente galeguista, aproveita para facer ríspidas advertencias sobre o «provincianismo», o mantemento de contraproducentes «misións de resistencia cívica» ou a fabulada tentación de «facer do galeguismo un reduto selectivo ou unha distinción que algúns comparten con avaricia». Unha anómala forma de xerar confianza e seducir ao auditorio.

Na clausura do XXV aniversario da creación do Consello da Cultura Galega, Feijóo deitou palabras que a unha boa parte dos asistentes lle pareceron de todo menos amigábeis. Con ese suceso como estampa dunha nova decepción, matino en «Disparando aos reloxos» sobre a estratexia marrada do presidente de facer amigos galeguistas.

Galeguismo meeting point

Malia o discurso da cordialidade e a integración, aínda está por saberse da primeira iniciativa do actual goberno que poda ser etiquetada como «galeguista» e sobran declaracións e actuacións de contrarreforma que en nada axudan á normalización da lingua e a cultura galega. Tampouco pode cualificarse como exitosa a súa pretendida política de recrutamento de galeguistas independentes para pluralizar os cadros do goberno, fóra da incorporación de Anxo Lorenzo, unha notábel excepción que perde valor exemplar xa que cada día que pasa Lorenzo parécese máis ao soldado Ryan, un home de valía para a familia galeguista que, á espera de rescate, sobrevive tras as liñas inimigas. Fernández Albor e Fraga tiveron moito máis engado galeguista nos seus gabinetes.

Sobre o papel non é difícil concibir o galeguismo como un espazo de pluralidade, de diálogo e mínimo común denominador ao redor do noso país e os seus desafíos e, mesmo, como principal plataforma para a transferencia e converxencia de ideas ao servizo de Galiza, para pensar os nosos problemas en clave de país e procurar solucións integradoras das achegas das diferentes marcas partidarias. Tamén é verdade que baixo pavillón galeguista trafícase con diversos e pouco clarificados fretes, desde a simple descentralización administrativa do rexionalismo forte a un galeguismo que se sitúa, segunda feliz expresión do finado Cuíña, na fronteira da autodeterminación.

Mentres non remita a retropolítica lingüística do goberno do PPdeG e non se reconstrúa o consenso basal que respectaron (máis ou menos) os anteriores presidentes e gobernos, vai resultarlle difícil a Alberto Núñez Feijóo prosperar en seducións galeguistas. Oficia na actualidade de zapador que non de arquitecto do pretendido «meeting point» e, de seguir así, Feijóo acadará un triste recoñecemento: será o primeiro presidente de Galiza que remate o seu mandato sendo menos galeguista que cando o comezou.

Tampouco hai motivo para que se estrañe se a súa pretensión de fosilizar e museificar a lingua e cultura galega activa movementos de resistencia e mesmo de disidencia, e tampouco debería abraiarse se a disensión galeguista remata por botar raiceiras en sectores do propio Partido Popular, moi especialmente entre os que xa foron derrotados (cuiñistas) ou nos que están chamados a ser os vindeiros derrotados (baltaristas).

Cerebros ao servizo do país

Hai uns días Jacques Attali pasou por Barcelona e expresou a súa perplexidade porque Piqué non fose chamado a colaborar activamente cos labores de Montilla e a Generalitat tripartita. Attali fala desde a súa experiencia como antigo asesor de Mitterrand que agora, por encomenda de Sarkozy, preside a «Comisión para a liberación do crecemento», xa coñecida como a «Comisión Attali», un espazo para a imaxinación de novas estratexias de desenvolvemento socioeconómico para Francia. El ten claro que «ningún cerebro debe reservarse só para un partido» e que «a vocación de servizo a toda a sociedade debería estar por enriba de calquera partidismo».

Posibelmente nunha sociedade normalizada Attali leve razón, pero nun país como este tan demediado todo resulta moito máis difícil; máis aínda se o galeguismo remata por converterse no que Bauman cualificou como «ideoloxías de gardarroupa», un complemento de quitar e poñer segundo as circunstancias, e se o destino dos cerebros galeguistas é someterse a unha política de lobotomización cultural e lingüística. Jacques Atalli caeu na tentación da oferta de Sarkozy pero é máis que dubidoso que se entregase ao galeguismo minguante de Feijóo.

Ler Disparando aos reloxos » Facendo amigos